پتانسیل عمل

شما اینجا هستید:

همه ی سلول ها دارای اختلاف سطح الکتریکی بین دو طرف جدار خود هستند، ولی در سلول های تحریک پذیر، در اثر تحریک جدار این سلول ها دچار معکوس شدن بار الکتریکی می شود، به این حالت پتانسیل عمل گفته می شود. پتانسیل عمل از نقطه تحریک شروع می شود به صورت موج سلول های تحریک پذیر دیگر را دربر می گیرد. اختلاف سطح الکتریکی بین داخل و خارج جدار سلول های تحریک پذیر در حالت استراحت را پتانسیل استراحت می گویند.

۱

تحریک نورون

نورون ها توسط تحریک هایی که به دندریت های آنان و جسم سلولی وارد می شود، و یا توسط گیرنده های حسی تحریک می شوند. ولی در آزمایشگاه توسط یک میکروالکترود می توان یک جریان الکتریکی به نورون وارد کرد و آن را تحریک نمود. این جریان الکتریکی معمولاً تکانه ای مربعی شکل است که سه متغیر، فرکانس، شدت و زمان تکانه که هرکدام به صورت مجزا قابل تنظیم می باشد، دارا است. اگر تحریک به گونه ای باشد که بار مثبت داخل سلول افزایش یابد، Vm به طرف صفر میل می کند و دیپولاریزاسیون (depolarization) ایجاد می شود و اگر تحریک به صورتی باشد که بار مثبت خارج نورون افزایش یابد، اندازه Vm افزایش می یابد و نورون هایپرپولاریزه (hyperpolarized) می گردد.

۲

اگر دیپولاریزاسیون به اندازه کافی باشد، پتانسیل عمل (action potentional) ایجاد خواهد شد. برانگیخته شدن نورون یا پتانسیل عمل عبارت است از یک معکوس شدن کوتاه مدت اختلاف پتانسیل دو طرف جدار سلول (از ۹۰- میلی ولت به ۳۰+ میلی ولت). سپس پتانسیل عمل به صورت یک موج در طول جدار نورون به پیش می رود.

۳

ثبت داخل سلولی پتانسیل عمل نشان می دهد که اختلاف پتانسیل دو طرف جدار نورون به سرعت به صفر می رسد و سپس حتی برعکس می شود و به حدود ۳۰+ میلی ولت می رسد. سپس جدار نورون مجدداً شروع به پلاریزه شدن یا ریپولاریزاسیون (repolarization) می کند و در عرض یک هزارم ثانیه به Vm می رسد. بلافاصله پس از این موج نوک تیز (spike)، برای مدت چند هزارم ثانیه یک دوره هایپرپولاریزاسیون (hyperpolarization) وجود دارد و کم کم دوباره Vm برقرار می شود.