خشم و تنفر دیدگاه داروین

شما اینجا هستید:

هیجان ها توسط فلاسفه، زیست شناسان، روان شناسان، نورساینتیست ها و ... با دیدگاه های مختلفی مورد بررسی قرار گرفته است. در این نوشته هیجان خشم و تنفر دیدگاه داروین بیان می شود.

خشم و تنفر در اثر کلاسیک داروین (بیان هیجان در انسان و حیوانات، ۱۸۷۲) توضیحات بسیار دقیقی داشته و در مورد بروز آنها در جانوران عالی و انسان ارائه می دهد. همچنین داروین یکی از اولین کسانی است که تنفر را تعریف کرده است.

خشم و تنفر در بیشتر موارد در تشخیص مفسرین اولیه و مردم عادی را دچار خطا می کند.

۱

خشم و تنفر دیدگاه داروین (خشم)

داروین در قسمت بعدی کتاب خود علائم خشم را در انسان این‌گونه بررسی می‌کند:

صورت انسان سرخ و ارغوانی می شود٬ رگ های پیشانی و گردن منبسط می شوند. سرخ شدن پوست در سرخپوستان بومی آمریکای جنوبی و آن طور که گفته می‌شود حتی بر روی داغ سفید رنگ ناشی از زخم های کهنه سیاه پوستان مشاهده شده است ...

چشم ها همیشه درخشش خاصی پیدا می‌کنند...چون خون زیادی به اطراف سر هدایت می‌شود چشم‌ها سرخ می‌شوند و آن طور که گفته می‌شود رگ های چشم متورم می شوند چنان که گویی می خواهند از حدقه بیرون افتند. مردمک های چشم در حالت خشم جمع و کوچک می‌شود لبها معمولا به عقب برمیگردد ٬ دندان‌ها قفل شده و نمایان می شود این حالت کشیده شدن لب ها و آشکار شدن دندان ها در اوج خشم به شکلی است که گویی فرد خشمگین هم اکنون طرف مقابل خود را به یک لقمه خواهد بلعید. این حالت با توجه به اینکه انسان به ندرت از دندانهای خود در جنگ و ستیز استفاده می کند بسیار قابل توجه است در اوج خشم ممکن است حتی دیده شود که لب فوقانی مخصوصاً کناره های آن به طرف بالا کشیده می‌شود آنچنان که دندان بزرگ نیز نمایان می شود.

کانن ۱۹۲۹

پاسخ خشم (به صورت بدن تاخورده ابروان در هم کشیده لبان سخت محکم و دندان های قفل شده و در حال تست سایش برش تهدیدها و مشت‌های گره کرده و...) حالتی پیچیده است که نیازی به آموختن آن نیست چگونگی بروز خشم بخشی از میراث عمومی آدمی است این هیجان نوعی رفتار ثابت و متحدالشکل است که علایم آن در نژادهای بسیار مختلف انسانی و حتی در جانوران پست مشترک است آنچنان که ماهیت این واکنش را بدون استفاده از کلمه می‌توان شناخت واکنش خشم و تمامی افراد چه کودک چه مسن صرف نظر از اختلافات جزئی به طور ثابت و یکسانی بروز می‌کند.

...هر نوع منع یا جلوگیری از فعالیت یا مخالفت با یکی از محرک های اولیه باعث بروز خشم می شود اینها از خواص یک بازتاب ساده همچون عطسه یا سرفه کردن است.

۲

خشم و تنفر دیدگاه داروین (تنفر)

داروین یکی از اولین کسانی است که تنفر را تعریف کرده است.

تنفر در ساده‌ترین معنا عبارت است از حالتی که ذائقه را آزار می‌دهد و چون تنفر موجب رنجش می شود همراه با حرکاتی است که هدف آنها کنار زدن عامل آزاردهنده و یا محافظت فرد از آن عامل است...

تنفر شدید به صورت حرکاتی در اطراف دهان بروز می کند که درست شبیه حرکات دهان قبل از استفراغ کردن است، در این حالت دهان کاملا باز و لب بالا به شدت عقب کشیده می شود....

نیمه بسته شدن پلک ها و به عقب برگشتن صورت یا تمامی بدن نیز نشان‌دهنده ابراز انزجار شدید است، این حرکات فرد را به نحوی نشان می دهد که گویا وی ارزش نگاه کردن را ندارد و یا آنقدر بد قیافه است که باید از دید ها پنهان شود. تف کردن نشانه عمومی برای تنفر و انزجار است و در حقیقت بیانگر دفع عوامل آزاردهنده از دهان است.